Slow Development Plan - Zwartsluis
Een toekomstscenario voor de dorpsranden van Zwartsluis in het jaar 2020
"Rafels, randen en routes"
24 nov. 07 - 20 jan 08
Museum De Fundatie, Heino
commissioned by: Atelier Overijssel
Scene 13
Mevrouw De Haan verteld over de resolute omkeer in haar leven, van bio-fokkerj naar scharrel kip.
Nee, mij hoor je niet klagen. Ik heb mijn leven weer goed op orde. Dat was een paar jaar geleden wel anders. Zoveel kippen als ik in mijn leven geslacht heb,
dat hou je niet voor mogelijk. Ik moest wel, ik had de baan nodig om mijn hypotheek af te lossen, om de chreche te betalen... elke maand waren bijna duizend
euro weg... en dan nog de kosten voor verzekeringen erbij, en het eten en drinken werd ook niet goedkoper! Uiteindelijk waren het de benzinekosten, zo hoog,
echt, niet te doen. Goede bereikbaarheid was een van de redenen waarom ik dat huis kocht. Maar dat was voor de oliecrisis in 2009. Dat hoogwaardig openbaar
vervoer was ook een leugen, er kwam alleen af en toe een stadsbus. Ik heb mijn leven radikaal omgegooid. Baan opgezegd, die zogenaamde duurzame vinexwoning
verkocht, gelukkig nog net voor de inflatiegolf echt losbarste. In Zwartsluis liep ik tegen dit hele kleine huisje aan. Geen overbodige luxe, heel eenvoudig
allemaal. Maar wel erg milieubewust. Een extra kacheltje in de woonkamer, daar brand ik ’s avonds een stuk hout. Die kachel is gekoppeld aan de
warmtekrachtinstallatie die ook stroom verzorgt. Echt allemaal heel milieuvriendelijk. Ik ruil elk voorjaar wat hout tegen eieren met mijn buurvrouw hier
verderop. En heel betaalbaar. Het zijn ‘ontwikkelaar-vrije-huizen’. De grondverkoop gaat tegen ‘eerlijke’ tarieven, van speculatie was door de verassende
lokatiekeuze geen sprake. Het huisje is gebouwd op akkergrond, omdat de woningen een landbouwfunctie hadden. Kleinschalige landbouw op het erf om de bio-winkels
in de regio van lokale produkten te voorzien. Daar was een enorme vraag naar. Ik doe in ouderwetse scharrel-eieren. Zoals vroeger, van voor de tijd dat alles
‘duurzaam en bio’ genoemd werd. Ik heb echte gelukkige scharrelkippen, ze lopen vrij op het erf. Elk jaar als de ophokplicht komt doe ik ze in de groene kippenstal,
daar zijn ze veilig. En ja, af en toe breng ik een haantje naar de buurman. Hij heeft een chinees eethuisje, daar ginds, achterom. Hij slacht nog zelf, dan weet je
tenminste wat je eet.
Scene 7
Het verhaal van de visser Boerah uit Tanzania.
Shot: Boerah voor het dorp verteld verhaal, af en toe terugblikkend op zijn leven in Tanzania.
Kijk! Kijk, daar achter, in dat bootje, dat kleintje, daar woon ik sinds een paar maanden. Ik heb het in de afgelopen 13 jaar bij elkaar gespaard.
Met werken, hier in zwartsluis, als visser. Nee, ik zeg u niet voor wie, ik noem geen namen. Hoewel ik de familie erg dankbaar ben dat zij me destijds
deze kans kans hebben gegeven. De eerste jaren werkte ik als illegaal, ondergedoken in het bootje van de visser. Maar sinds dat begrip is afgeschaft,
-een mens kan toch niet illegaal op aarde zijn!- ben ik visser hier in het zwartewater Ik heb het vak in Tanzania geleerd, visser. Op het
victoriameer. Daar ving ik Nijlbaars, Van die grote. Dat gaat anders dan toen hier in europa. Wij gingen met een klein roeibootje het meer op
en dan moesten die netten met de hand binnengehaald. Dat lijkt primitief, maar sinds de partij voor de dieren in dit land een enorme verontrusting
over de kwaliteit van voedsel op gang heeft gebracht is er een grote vraag naar ‘eerlijke vis’. En ik weet nog hoe je de vangt. Nu komen er jonge
jongens naar mij toe en vragen of ik hun wil leren vissen. Echt vissen, zelf, met de hand. Zij willen niet als loonslaaf op een varene fabriek.
Het is een hard beroep, moet het zeker heel vroeger ook geweest zijn, toen er ook nog van die koude winters waren.
Scene 4
Waarin Mevrouw De Boom haar plantage laat zien in een videoclip.
Geluid: een videoclip, beginnend met somber lied over stervende boom, overgang naar vrolijke boomplant-song.
Shot: camera draait over landerijen, bomen in potten op voorgrond, bos op achtergrond. Verschillende boomsoorten, van eik tot banaan
Tekstblikken in zwart:
"Ik vraag me af wat de mens gedacht moet hebben die de laatste boom op Paaseiland heeft omgekapt?
Zou hij, of zij, vermoedt hebben dat daarmee de cultuur op het eiland ten onder ging?"
"In 2007 ben ik begonnen met mijn boom-plant-aktie. Ik hoorde op het nieuws dat de bomen die mensen als compensatie voor het CO2-verbruik
voor vliegreizen lieten planten in Zaïre. Maar dat ze daar door arme boeren op zoek naar grond weer werden omgehakt."
"Nu heb ik al zo’n 50.000 bomen zelf geplant. Ik kweek ze op voor mensen die vliegreizen maken en zelf zelf hun compensatieboom willen zien groeien.
Als de bomen twee jaar oud zijn halen ze hem op."
"Niet alleen de ‘aflaat’ van CO2, vooral ook door de boomplant-wetgeving in het slow-bestemmingsplan van Zwartsluis is er enorm veel bos bijgekomen.
Op elke hectare nieuw aangeplant bos, mag de boer 1 huis bouwen, mits het beheer naar staatsbsbeheer gaat.
Mijn man heeft de laatste jaren al 6 huizen gebouwd, ons pensioen is daarmee verzekerd."
Scene 11
Meneer Huang verteld over zijn komst naar Zwartsluis en de opening van zijn lokale eethuis.
Shot: meneer Huang bakt geitenstoofschotel en verteld over het nieuwe wonen in de dorpsrand.
Zelfs zoiets eenvoudig als zout was eigenlijk al omgelooflijk smerig. Het zat vol metaalresten en andere giftige stoffen. Alle losse produkten bleven
nog wel onder de wettelijke normen, hoewel ook die in China, vergeleken met de gemiddelde wereldnorm, zeer hoog waren. Maar als je alles bij elkaar
optelde, alle ingedienten die je per gerecht verwerkt, dan was elke maaltijd een gifbom.
In middels zijn we al 8 jaar getrouwd. Ik heb hier in deze wijk een eethuisje geopend. Gewoon, in de woonkamer. Bijna al mijn buren zijn een kleine
onderneming begonnen. Dit schaap bijvoorbeeld komt van de buren, uit het weiland hier achter. Ik krijg ook eieren en kip uit het dorp. Ik ben hier in
Zwartsluis terechtgekomen, eigenlijk door toeval. Via internet had ik chinese goudvissen verkocht aan een bewoonster van Zwartsluis. Er waren wat
problemen bij de grens, teveel broom in de pallets waarop ze verpakt waren. De vissen mochten het land niet in. Toen kwam Karin ze zelf ophalen,
zo hebben we ons leren kennen. Toen ik hier kwam mocht je in deze wijk alleen slapen. Ik herinner de reclame van IKEA destijds, dat was leerstof
in mijn inburgeringscursus. ‘Woont u nog of leeft u al’. De leraar vertelde over hoe de nederlander woonde en wij maakten grappen over de saaie
woonwijken. Maar in 2013 werd deze slogan op het ruimtelijk beleid losgelaten. Ik weet niet meer wie toen in Zwartsluis in de gemeenteraad zat,
het was de partner van de minister van VROM. En dat was een voormalig pr-medewerker van IKEA. Affijn, het bestemmingsplan werd na een referendum
opengebroken. Niet langer werden er verboden opgenomen, maar kansen. Mensen mochten in en rond hun huis produceren. Het liep ook echt uit de hand,
toen 40% van de Nederlanders als beroep consultant had, was het onvermeidelijk dat ze elkaar gingen inhuren om advies. Dit consultancy-nepotisme leidde
tot rondzingende adviezen en vormde een bedreiging voor de kenniseconomie. Het is ook onbevredigend. Mensen zochten in hun vrije tijd naar zingeving.
Veel managers hebben toen hun baan opgezegd en zijn een ‘eerlijk beroep’ begonnen. Er zijn enorm veel pannekoekhuizen, eethuizen, wijnproeverijen, maneges,
kinderboerderijen en dergelijke ontstaan. Maak van je hobby je beroep. Daarginds, op de hoek, die man verkoopt rubberboten en zwemvesten enzo. Vooral als
souvenir aan chinese touristen die zich hier verwonderen over de hoge dijken. Maar ik kan hier in de straat ook brood kopen, en vis. En sinds een paar jaar
ook bakbananen. En natuurljk wijn, echte wijn van Nederlandse bodem.
'slow-development-plan'
§ 1 Een ondernemer die voor de lokale markt produceert, mag in het buitengebied 1 akkerkavel met een huis bebouwen.
§ 2 Het huis is volledig Autark, dus niet aangesloten op openbare nutsvoorzieningen.
§ 3 De akker wordt biologisch beplant, dus zonder bestreidingsmiddelen of gen-gewassen.
§ 4 De kavel mag voor max. 10% als woning en tuin worden ingericht en gebruikt.
§ 5 De overige 90 % wordt als productieland gebruikt.
§ 6 Aangrenzende kavels hebben recht van overpad.
§ 7 Op de kavel mogen geen kunstmest of chemische bestreidingsmiddelen worden toegepast.
§ 8 Op de kavel mogen geen genetisch gemodificeerde gewassen worden aangepklant.
